Vervlogen tijden ... | Groet uit Stadskanaal: het gemeentehuis

STADSKANAAL

Op de plaats waar nu iedere zaterdag de weekmarkt wordt gehouden aan de Europalaan in het centrum van Stadskanaal werd in 1882 een nieuw gemeentehuis gebouwd.

Sinds 1863 was het gemeentehuis van de gemeente Onstwedde gevestigd zo’n 40 meter verder noordwaarts in het oude Hotel Dopper. Door de voordeur kon men vanuit de hal rechts, naar het gemeentehuis om bijvoorbeeld de geboorte van een kind door te geven en er vervolgens kon men links van de hal in de gelagkamer van het hotel er een borrel op drinken.

In 1873 vond het gemeentebestuur dat het maar eens afgelopen moest zijn met de combinatie van een gemeentelokaal en een herberg. Bovendien moest er jaarlijks aan de caféhouder 50 gulden huur worden betaald. Besloten werd daarom een geheel nieuw gemeentehuis te bouwen.

Op bovenstaande ansichtkaart uit 1917, die werd uitgegeven door de bekende firma Eerelman , zien we het gemeentehuis midden op de foto. In dit gemeentehuis woonde ook de gemeenteveldwachter R. Hartenhof met zijn gezin. Rechts er naast was toen de kledingzaak 'De Adelaar' van H. Beentje. In 1919 werd de zaak van Beentje door de gemeente aangekocht. Het pand werd verbouwd om als raad- en trouwzaal dienst te doen. De woning boven deze zaal werd onder meer bewoond door bode/conciërge Spa.

Rechts naast de zaak van Beentje is de woning van de Joodse Chazzan te zien. Hier werd ook het godsdienstonderwijs gegeven. Achter deze woning (niet zichtbaar) was de Joodse synagoge bereikbaar via een smal gangetje tussen beide panden. In het pand, rechts naast de synagoge, had later Drogisterij Meijer, 'Gapertje' Meijer, zijn winkel.

Links van het gemeentehuis (Hoofdstraat 39) had J. Boeding een gerenommeerde sigarenzaak terwijl de werkplaats werd verhuurd aan rijwielhersteller Munneke. Daarna kocht brievenbesteller H.J. Jansen het pand en in 1922 verbouwde hij het geheel tot de bij velen bekende rookartikelenzaak onder de naam CUBA. Kort daarna vestigde hij hier ook zijn schoenenzaak. Munneke bouwde ongeveer terzelfder tijd links van Jansen een geheel nieuwe winkel en werkplaats voor zijn rijwielen en motoren. Dit bedrijf werd later voortgezet door garage Iest. Nu Chinees restaurant Azië.

Zoals op de foto te zien lag er over het kanaal een smal loop- en fietsbruggetje, het zogeheten gemaintehuusdraaigie, die jaren werd bediend door Dieters. Deze was niet alleen brugdraaier, maar ook school schoonmaker, schoenmaker, lantaarnopsteker en doodgraver.

In 1924 werd de spoorlijn Stadskanaal-Ter Apel geopend en werd het stationnetje aan het eind van de Stationslaan gebouwd. Mede hierdoor en de bouw in 1926 van de Christelijke Hoogere Burger School werd de Stationslaan aangelegd ter ontsluiting naar het gemeentehuis. Enkele huizen aan de Hoofdkade werden afgebroken en er werd een brede draaibrug over het Stadskanaal geplaatst.

Naast de brug in de diepswal is een houten trapje geplaatst om gemakkelijk water uit het kanaal te halen voor spoel- en waswater. Pompwater was in die tijd niet altijd optimaal voorhanden.

In 1962 werd het gemeentehuis tijdelijk verhuisd naar de Oude Markt en werd het oude gemeentehuis afgebroken om ruimte te maken voor de doorbraak van de Europalaan en het nieuwe centrum van Stadskanaal. Op de plaats van de raadzaal en de inmiddels afgebroken synagoge en de drogisterij van Meijer, bouwde Oving een grote moderne kledingzaak. De familie Jansen vestigde op dezelfde plaats aan de nieuwe Europalaan een prachtige schoenenzaak. De draaibrug werd in 1968 vervangen door de Europabrug en in 2012 na de aanpassingen van de Hoofdstraat door de huidige brug.

Wilt u reageren? Bel Jaap Meijering 0599-613985 of stuur een mail naar meijeringjl@planet.nl