Hemd van het lijf met Ed Donga uit Nieuw-Buinen

NIEUW-BUINEN

Redacteur Paul Abrahams van de leukste krant in de regio vraagt elke week een inwoner van de Kanaalstreek het hemd van het lijf.

In aflevering 27 is het de beurt aan Ed Donga uit Nieuw-Buinen.

Wanneer ben je geboren?

Op 10 juni 1949 in Stadskanaal. Aan de Hoofdstraat 100, waar nu Muziekhuis Leo is gevestigd. Mijn ouders zijn getrouwd in 1947 en zij huurden enkele kamers in het pand waar destijds een groothandel in boter en kaas was gehuisvest. In 1950 zijn we verhuisd naar Nieuw-Buinen waar mijn vader en moeder een winkel hebben gerund. Ze verkochten werkelijk van alles. Van kruidenierswaren tot speelgoed. En ook huishoudelijke artikelen. De beschikbare ruimte was behoorlijk volgestouwd. Als kind heb ik ook meegeholpen in de zaak. Op de fiets boekjes met bestellingen ophalen, boodschappen aan huis bezorgen, dat soort van werkzaamheden. Ik ben geen Groninger, geen Drent, maar ik noem me zelf een Veenkoloniaal.

In 1959 zijn mijn ouders met de winkel gestopt. Mijn vader ging aan de slag bij Philips even verderop. We zijn verhuisd naar het Dwarsdiep in het dorp. Ik heb nog gespeeld op de zandvlakte waar vanaf 1958 in rap tempo de gebouwen uit de grond zijn gestampt. Ik heb het bedrijf zien opbloeien, maar ik heb ook de sluiting van dichtbij meegemaakt. Maar daarover later meer.

Ik heb les gekregen aan school 12 in Nieuw-Buinen. Ik kon goed leren en ben vervolgens naar het christelijk Lyceum aan de Stationslaan in Stadskanaal gegaan, de voorloper van Ubbo Emmius. Ik had onder meer wiskunde, natuurkunde en scheikunde in mijn pakket, maar om eerlijk te zijn: ik had geen idee wat ik later wilde gaan doen. Totdat ik op mijn vijftiende van mijn vader een bouwdoos van een Philips radio kreeg. Je hoefde de radio alleen maar in elkaar te schroeven, maar ik was om. De techniek lonkte.

Vervolgens heb ik me aangemeld voor de HTS in Groningen: elektrotechniek met later als specialiteit meet- en regeltechniek. Nee, ik heb nooit op kamers gewoond. Er was een goede busverbinding. Met de fiets naar het busstation aan de Beneluxlaan in Stadskanaal en elk half uur reed een bus van Stadskanaal via Hoogezand naar Groningen. Binnen een uur was ik op school. Wat wil je nog meer?

In juni 1972 ben ik afgestudeerd. In augustus - enkele maanden voordat ik in militaire dienst moest - ben ik getrouwd met Tineke. We kenden elkaar van de Evangelisch Lutherse Gemeente Stadskanaal. In opmaat naar de militaire dienst heb ik een tijdje gewerkt bij de aardappelmeelfabriek Hollandia in Nieuw-Buinen. Werken in drie ploegen, een leerzame periode.

In Ede heb ik de opleiding verbindingsdienst gevolgd en daarna ging ik aan de slag bij de afdeling radio interceptie in Eibergen. Dat was een vijf ploegendienst. Het was de periode van de Koude Oorlog, dus veel tijd en energie werd gestoken in het afluisteren van de Russen en hun bondgenoten. Het accent lag bij ons op Oost-Duitsland. Omdat ik was getrouwd, mocht ik elk weekend naar huis en bovendien werden de reiskosten vergoed. Ook kreeg ik een kostwinnersvergoeding, waardoor Tineke - ze stond op de loonlijst van Philips - met werken is gestopt.

Eind april 1974 ben ik afgezwaaid. Tineke was hoogzwanger en op 1 mei 1974 ben ik aangenomen bij Philips. Eerst twaalf jaar als technisch assistent en later als ontwikkelaar van nieuwe producten. We werkten zogeheten klant specifiek, unieke producten werden op maat gemaakt. Ik ben de hele wereld overgevlogen voor overleg met klanten. Van Japan tot Brazilië.

Naast mijn dagelijkse werkzaamheden ben ik ook tien jaar voorzitter geweest van de OR van Philips Stadskanaal en zes jaar voorzitter van de Groep Ondernemingsraad half geleiders, de GOR, met een aantal andere vestigingen van Philips in het land. Ik heb de afbouw van Philips van dichtbij meegemaakt. Het was een heftige tijd, veel emoties. Er zijn heel wat tranen gevloeid. We hebben alles uit de kast gehaald om goede regelingen te treffen voor de medewerkers. In 2005 ben ik zelf ook vertrokken. Na 31 jaar kwam voor mij een einde aan de periode van Philips. Met pijn in mijn hart. Philips was een hele goede werkgever en ik heb daar altijd met fijne collega's met heel veel plezier gewerkt.

Vlak voor de definitieve sluiting van Philips in 2005 heb ik samen met een aantal collega's nog een expositie ingericht over vijftig jaar Philips in Stadskanaal. We kregen in gebouw N ruimte om de vergaarde spullen te tonen. Vervolgens hebben we de materialen opgeslagen in gebouw T waar we dan ook jaren gewerkt hebben aan onder meer het digitaliseren van documenten en negatieven. Sinds kort is alles te bekijken in het Museum Philips Stadskanaal, dat is gehuisvest aan de Hunsingolaan in Stadskanaal.

In 2007 hebben we de Stichting Museum Philips Stadskanaal opgericht en precies tien jaar later heeft Baukje Galama, toen nog burgemeester, het museum officieel geopend. Het museum is nog beperkt open, maar we hebben over belangstelling niet te klagen. Niet-medewerkers van Philips kijken hun ogen uit over wat er in Stadskanaal is geproduceerd en oud-medewerkers van Philips zijn uren zoet met het doorbladeren van fotoboeken en met oude herinneringen ophalen. Ook verzorgen we op afspraak rondleidingen. Om meer bekend te worden in de wijde regio, werken we nauw samen met andere musea in de buurt. Dat werpt langzaam maar zeker vruchten af.

In de afgelopen jaren heb ik samen met andere mensen veel tijd en energie gestoken in het project om het trappenhuis en het mozaïek Mercurius ontworpen door Johan Dijkstra (mede oprichter van de Groninger Ploeg in 1918) op het voormalige Philips terrein voor het nageslacht te bewaren en dat is gelukt! Vorige week hebben we dat op gepaste wijze met elkaar gevierd. Het is een prachtige eyecatcher dat nooit gesloopt mag worden. Dat nu ook de schoorsteen van de slopershamer wordt gered, is een extra kers op de slagroomtaart. Het trappenhuis en de schoorsteen zijn - met name als ze 's nachts verlicht zijn - prachtige blikvangers in de wijde regio.

In 1984 is door medewerkers van Philips de CHC, de computer hobby club opgericht. Ik ben de voorzitter. We hebben nog steeds zo'n 75 leden en we houden de bijeenkomsten in het Museum Philips Stadskanaal. We hebben ooit een project uitgevoerd waar ik graag iets meer over wil vertellen. We hebben jaren geleden van de RUG een paar honderd computers gekregen, die eigenlijk bestemd waren voor de afvalcontainer. Via via hebben we de computers in Stadskanaal gekregen en ze zijn vervolgens allemaal stuk voor stuk nagekeken en schoongemaakt. Het leek soms wel een soort van lopende band. De stofzuiger ging er letterlijk door heen. Wat hebben we veel verenigingen, scholen en stichtingen blij kunnen maken met een (zo goed als nieuwe) gratis computer.

Sinds 1975 ben ik bestuurslid van de kerkenraad van de Evangelisch Lutherse Gemeente Stadskanaal. We hebben onlangs het kerkgebouw aan de Hoofdkade noodgedwongen moeten verkopen. We zijn wel op zoek naar een ander pand waar we de kerkelijke bijeenkomsten kunnen houden. Tot die tijd kerken we in in andere plaatsen, zoals bijvoorbeeld Winschoten.

In 2005 heb ik - vlak voor het vertrek bij Philips - een Koninklijke onderscheiding gekregen. De lintjesregen was in Borger. Ik wist natuurlijk van niets. Er brak in de dagen daarvoor lichte paniek uit aan de eettafel, toen ik vertelde dat ik op die geplande dag een belangrijke afspraak had bij Philips in Eindhoven. Gelukkig is het uiteindelijk toch goed gekomen.

Mijn vrouw onderhoudt de tuin en dat doet ze geweldig. Ik help wel eens mee hoor, maar ik wil eigenlijk geen zand zien. Alles moet begroeid zijn. We hebben vroeger samen met de kinderen genoten van de vakanties op camping De Berken in Gasselte. We woonden dan zes weken in een stacaravan. Buiten de vakantieperiode van drie weken ging ik 's morgens gewoon aan het werk en 's avonds reed ik naar Gasselte in plaats van naar Nieuw-Buinen.

We hebben ook vaak vakantie gevierd in het buitenland. Duitsland, Griekenland, Curacao. Ameland is eveneens een populaire bestemming. Vroeger toen we jong waren, gingen we naar de kampeerboerderij van boer Smit en we aten daar pudding met vel die door de boerin was bereid. Maar er is nog een reden dat Ameland diep in ons hart is gegrift: we zijn daar namelijk verloofd en van die beslissing heb ik nog geen seconde spijt gehad.