'We nemen de overlast zeer serieus'

TER APEL - Helaas zorgen sommige mensen die naar Ter Apel komen om asiel aan te vragen op het asielcomplex en in de omgeving voor overlast.

Maar niet elke overlastgever is asielzoeker, zoals gelukkig ook niet elke asielzoeker een overlastgever is.

"Verre van dat, dat laatste", zegt woordvoerder Jacqueline Engbers van het Centraal Orgaan opvang asielzoeker (COA). "De meeste mensen die asiel aanvragen zijn juist op zoek naar veiligheid, en rust, ze verlangen naar een normaal bestaan – wat ze in hun land van herkomst niet kunnen vinden. Zij zijn er allerminst op uit om rotzooi te trappen."

"Alle mensen die zich in Ter Apel melden om asiel aan te vragen krijgen in principe dezelfde behandeling", vervolgt Engbers. "De eerste dagen zijn asielzoekers druk met hun aanmelding: de Vreemdelingenpolitie (AVIM) zorgt voor hun identificatie en registratie, er is een tbc-controle en medische intake, en de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) bekijkt op grond van nationaliteit en door AVIM aangedragen informatie volgens welk spoor iemands asielaanvraag behandeld gaat worden.

Tijdens die eerste dagen krijgt iedereen onderdak en begeleiding van het COA. Dat betekent: een bed, gelegenheid om te douchen, drie maaltijden per dag en alle andere voorzieningen die nodig zijn. Ook kan men meteen gebruik maken van de mogelijkheid om in het azc aan de slag te gaan, bijvoorbeeld door mee te werken aan terreinonderhoud. Er is verder een voetbalveld waar veel gebruik van wordt gemaakt, en er worden geregeld activiteiten georganiseerd.

Hoewel we te maken hebben met mensen van de meest uiteenlopende afkomsten, er vele talen worden gesproken, men zeker die eerste dagen moe en gespannen is, verloopt het verblijf bij het COA zonder problemen. Meestal.

Soms zijn er mensen bij die zich niet kunnen gedragen. Bij onacceptabel gedrag spreken de COA-medewerkers de bewoners aan. Er zijn huisregels, wie zich daar niet aan houdt en na een gesprek zijn of haar gedrag niet verandert, kan een sanctie verwachten.

Bij een strafbaar feit, zoals een vernieling of bedreiging, wordt aangifte gedaan bij de politie. Soms komt de politie ter plaatse, en het kan ook zijn dat een verdachte door de politie wordt meegenomen. Hetzelfde als bij het plegen van een strafbaar feit buiten de opvanglocatie. Vervolging en eventuele veroordeling verloopt via het Nederlands strafrecht.

Het COA is geen justiële inrichting

Het klinkt allemaal heel simpel, en toch is het een hardnekkig probleem. Want: welke sancties kan het COA opleggen? Het COA is geen justitiële inrichting, we kunnen onze bewoners niet op het COA-terrein vasthouden. Met oog op de veiligheid van de andere bewoners en medewerkers is het soms het beste als iemand (tijdelijk) van de locatie af gaat. Maar we willen de omgeving hier niet mee opzadelen. Sinds eind 2017 bestaan de extra begeleiding en toezichtlocaties (ebtl), waar overlastgevers naar toe kunnen. Dat biedt in sommige gevallen uitkomst.

Voor de verdere aanpak, ook van mensen die buiten de opvanglocatie overlast bezorgen, werkt het COA nauw samen met onder andere de gemeente, de politie, het Openbaar Ministerie en het ministerie van Justitie en Veiligheid. Soms komen ook zorginstellingen in beeld, als er sprake is van psychische problemen. Alle partijen kunnen op een eigen manier bijdragen.

Wij nemen de overlast zeer serieus en roepen mensen op dergelijke signalen te (blijven) melden bij de politie, zodat gemeente, COA en politie hier iets aan kunnen doen. Incidenten hebben onze volle aandacht en worden direct aangepakt."