Renoveren of ontmantelen? Het spant er om voor onderduikershol Valthe

Het zijn spannende tijden voor het onderduikershol in het Valtherbos.

Voor het einde van het jaar moet er 60.000 euro binnen zijn voor een broodnodige renovatie. Zo niet, dan rest er geen andere keuze om de schuilplaats te ontmantelen.

,,Dat laatste willen we natuurlijk absoluut niet”, zegt voorzitter Rinus van Venrooij van Plaatselijk Belang Valthe en lid van de lokale werkgroep Onderduikershol Valthe. ,,Opknappen is noodzakelijk, anders kunnen er ongelukken gebeuren”, wijst hij op het potentiële instortingsgevaar.

Veertien onderduikers

Tijdens de Tweede Wereldoorlog bood het hol onderdak aan veertien joodse onderduikers. De gehele groep wist er de oorlog te overleven, maar hun verzorgers, Bertus Zefat uit Klijndijk en Jan Hendriks uit Emmer-Compascuum, bekochten hun bescherming met hun leven. Het onderduikersadres, dat bestaat uit een mannen- en een vrouwenhol, deed na de oorlog dienst als monument. Na een tijd van verwaarlozing werd de locatie in 2004 grondig gerenoveerd en heropend.

,,In 2009 werden de houten schotten in de holen geplaatst, maar de laatste anderhalf jaar is de situatie niet optimaal meer. Vanwege de vrij vochtige omgeving heeft het hout natuurlijk maar een beperkte levensduur.” Vooral bij de ingangen sloeg de rot toe. Inmiddels zijn de meest aangetaste delen om veiligheidsoverwegingen verwijderd.

Vrouwenhol wordt kuil

Volgens Van Venrooij is het noodzakelijk om de rest van de houten schotten in beide holen en de daken te verwijderen. Het vrouwenhol wordt daarna niet meer opgeknapt. ,,Daar is nog meer geld voor nodig. Bovendien lag dit verblijf in het verleden niet exact op deze plek, dus historisch klopt het niet helemaal. Daarom zien we af van restauratie van dit deel van het monument. Er blijft daar straks gewoon een kuil over.”

In het grote hol moet ter versteviging betonnen keerwanden worden geplaatst. Hierover komt daarna opnieuw een houten afdekking. Ook de nabijgelegen waterput en de informatiebordjes krijgen een opfrisbeurt.

75 jaar bevrijding

Om het benodigde bedrag bij elkaar te krijgen, heeft de werkgroep de gemeente, de provincie en acht fondsen aangeschreven, waaronder VSB, het Oranje Fonds en het Prins Bernhard Fonds. Het is volgens de dorpsvoorzitter wachten op de toekenning. ,,Daarna willen we tegen eind januari of begin februari aan de slag.”

De klus moet midden april geklaard zijn, net op tijd voor de viering van 75 jaar bevrijding in Valthe. ,,Het verhaal van het onderduikershol is er eentje dat verteld moet worden, nu en in de toekomst.”