Trouw aan Esterwegen, ook zonder loon

Kurt Buck is als pensioengerechtigde vrijdag afgezwaaid als directeur van het Herinneringscentrum Esterwegen. Een definitief afscheid is dat zeker niet.

Buck blijft in dat centrum namelijk activiteiten opzetten maar dan als vrijwilliger. ,,Zo staan voor volgend jaar lezingen op het programma.’’

Buck, van origine leraar Duits en geschiedenis, werd jaren geleden directeur van het Dokumentations- und Informationszentrum (DIZ) Emslandlager. Dat zat in een gebouw in Papenburg en besteedde met teksten, foto’s en ander materiaal aandacht aan de 15 concentratiekampen die tussen 1933 en 1945 in het grensgebied stonden. Duitse tegenstanders van de nazi’s en krijgsgevangenen werden er gevangen gehouden. Vernietigingskampen waren het niet maar vele duizenden mensen vonden er wel de dood.

Echtgenote

Dat gebouw in Papenburg was klein en daarom werd in 2011 het grotere Herinneringscentrum in gebruik genomen. Het staat op het terrein van het voormalige concentratiekamp Esterwegen, een van die 14 kampen. De documentatie en het personeel van de DIZ verhuisden er naar toe. Onder hen overigens ook de echtgenote van Buck. Zij ging eerder dit jaar met pensioen.

Buck zag het aantal bezoekers in de jaren na 2011 snel groeien. ,,Momenteel ontvangen we elk jaar zo’n 25.000 mensen. Zij bekijken het centrum maar worden ook over het voormalig kampterrein rondgeleid.’’

Onder hen zijn veel Nederlanders. ,,We krijgen ook veel Nederlandse scholieren. Duitse schoolgroepen bezoeken ons ook vaak, dit jaar zelfs 350, zelfs uit Gelsenkirchen. De aandacht voor de oorlog is groot in Duitsland en dat is goed. Kinderen moeten weten wat er toen is gebeurd.’’

Overlevenden

Wie als geen ander weten wat er toen gebeurde, zijn de overlevenden van de kampen. ,,Met hen bouwde ik de afgelopen jaren ook contacten op. De meeste zijn inmiddels overleden maar die contacten waren heel waardevol en hebben ook gemaakt dat ik dit werk met plezier deed.’’

Vrijdag legde hij dat werk dus neer. ,,Ik was in die jaren in dienst van de vereniging die ook het DIZ onder zijn hoede had maar krijg nu mijn pensioen. Wie mijn opvolger wordt, is nog niet bekend. Wat ik wel weet is dat ik hier actief blijf en ook artikelen blijf publiceren en onderzoek blijf doen naar de historie van de 15 concentratiekampen. Die historie laat mij niet los.’’