Vervlogen tijden over drukkerij VRIBO

STADSKANAAL Achter in de woning van zijn ouders aan de Unikenkade begon Ipe de Vries aan zijn eerste drukwerk-order. Het was de start van zijn drukkerij en uitgeverij VRIBO.

Ipe de Vries leerde het vak van letterzetter en drukker in de stoomdrukkerij van Koster aan de Marktstraat in Musselkanaal. Hij zag wel toekomst in het drukkersvak. In 1929 hakte hij de knoop door en begon zelf een drukkerij. Achter in het schuurgedeelte van de winkel in 'galanteriën' van zijn ouders Durk de Vries, van oudsher stoelenmatter uit Friesland en Trijntje Nieborg.

Op 30 september werden de eerste letters in het pand aan de Unikenkade, even beneden de 1e sluis te Stadskanaal, gezet en afgedrukt. Al gauw bleek dat de kleine drukwerkruimte te klein was, want in april 1930 werd de ruimte al – met 6 vierkante meter!! – vergroot.

VRIBO

Samen met zijn vriend Warner de Boer begon de jonge Ipe ook een eigen uitgeverij die de naam VRIBO kreeg. Naar de eerste letters van hun achternamen De VRIes en De BOer. De Boer was administrateur en boekhouder en bemoeide zich met de verkoop en colportage, terwijl De Vries zich kon concentreren op het drukwerk.

Nieuwe drukkerij

Ipe de Vries inmiddels getrouwd met Pietertje Nijboer kocht in 1938 een heemstede aan de Hoofdweg langs het Stadskanaal, bekend als Pekelderweg F.72a. (nu Scheepswerfstraat 17). Ze bouwden hierop een nieuwe woning met winkel en achter het pand een drukkerij waar een groter machinepark en lettermateriaal ruimte vonden. In de winkel kregen ze een kleine kantoorboekhandel waar de drukproeven konden worden getoond en bekeken. De bouw werd gegund aan de plaatselijke timmerman aannemer A. Klootsema voor het bedrag van 4000 gulden. Dit bedrag was inclusief spouwmuren een beschoten dak!

Op de foto ziet u het nieuwe pand uit 1938 met reclamebord 'Handelsdrukkerij I. de Vries Dzn. en VRIBO uitgeverij' boven de ingang van de winkel. Duidelijk is te zien hoe de elektriciteitsvoorziening via bovengrondse draden en isolatoren van porselein het pand binnen kwam. Aan de vele bloemen achter het raam van de voorkamer kun je nog zien dat de zaak heel recent was geopend.

Links staat de boerderij van G. Slim, later G. Meinders en nu A. Kuper. Rechts is een deel van de woning van Koolhof te zien. Toen bestuurder op de stoomtram Oldambt-Pekela.

Uitgeverij

Diverse kerkbladen zoals Het maandblad van de Nederlands hervormde kerk Kerk en Huis , evenals De Schakel, het officieel orgaan van de voormalige gemeente Odoorn, behoorden tot de periodieke uitgaven. Niet alleen programma's, voordrachten, rekeningen, trouw- en rouwkaarten werden er gedrukt maar ook de eerste Grönneger stukkies 'Mikmak' en 'Spielen en Spoanen' van de bekende schrijver Simon van Wattum, destijds in Stadskanaal woonachtig aan de Scheepswerfstraat 37, zijn door VRIBO gedrukt en uitgegeven.

Jan Ploeger

In juli 1961 overleed De Vries. Schoonzoon Jan Arend Ploeger, die in 1960 was getrouwd met Trijnie zette de drukkerij samen met Pie de Vries-Nijboer voort en nam in 1964 de drukkerij over. Voordien had hij de grafische school in Groningen doorlopen via het toen al werkende leerlingstelsel. De kneepjes van het vak leerde hij van de zetters en drukkers in eigen bedrijf.

In 1975 vergrootte hij de drukkerij. Jan heeft nog de periode meegemaakt vanaf de loden letters, via de zogeheten IBM composer en de offsetmachine tot aan de digitale vormgeving. Tot aan de laatste dag werden er - ook op zondag - nog rouwkaarten in het bedrijf gedrukt. Na bijna 80 jaar werden in 2008 de deuren van de drukkerij gesloten. Maar de naam VRIBO siert nu nog steeds de voorgevel van het pand.

Wilt u reageren? Mail of bel Jaap Meijering: meijeringjl@planet.nl of 0599-613985.

Jaap Meijering