Vervlogen tijden: met Jakob Been terug in de tijd

TER APELKANAAL - Bovenstaande ansichtkaart is uit de periode 1925-1930. Op de voorgrond het meest noordelijke stukje van Ter Apelkanaal-Oost, waarna om de bocht officieel ‘Jipsingboermussel’ begint.

door Jakob Been

Uiterst links is nog net het kanaal te zien, dat toen al niet meer als zodanig in gebruik was, omdat in 1925 het kanaal ‘binnendoor’ werd gegraven. De huidige sluis werd aangelegd en geopend op 25 september 1925. Het kanaal is hier dus al een ‘dode arm’.

Op de achtergrond is nog niets van de latere AVEBE te zien, alhoewel de fabriek er wel al stond, maar natuurlijk nog niet zo uitgebreid als heden ten dage. De bomen staan aan beide zijden van de weg, maar de bomen aan de rechterzijde staan er al lang niet meer. Op de foto staan ze vol in blad, dus vermoedelijk was het moment van de foto in de zomer. De (zand-)weg werd in 1929 door de gemeente Groningen verkocht aan het wegwaterschap Schaalbergerweg, die was opgericht in 1927. In navolging van de eerste verharding van de Schaalbergerweg in 1929, liet het wegwaterschap de (zand)weg op bovenstaande foto verharden in 1930. Dat betekent dus automatisch, dat deze foto moet zijn genomen vóór laatstgenoemd jaar.

De huizen op de foto staan er tegenwoordig bijna allemaal nog, de meeste uiteraard grondig verbouwd en/of gemoderniseerd. Ook is er een enkel huis tussen gebouwd. Het huis op de voorgrond werd later door de toenmalige eigenaar, familie Meijer, wit geschilderd en staat nog steeds op deze plek. Dit huisje vlak aan de weg werd onder meer ook nog bewoond door de families Schulte en Schimmel. Ook Albert Middelkamp woonde met zijn vrouw in deze woning. In juni 2018 is het huis opnieuw verkocht.

Voor dit eerste huisje op de ansichtkaart staan een man en een vrouw, zéér waarschijnlijk zijn het de heer en mevrouw Nieuwland. Albert Nieuwland, geboren op 15 augustus 1884 als zoon van de schoenmaker Pieter Nieuwland, was oorspronkelijk afkomstig uit Ezinge en hij trouwde op 11 maart 1911 met de uit Ter Apel afkomstige Tjakina Hijpina Drenth. Samen gingen ze wonen in het huisje op de foto, waar Nieuwland een bedrijfje opzette in manufacturen (= kleding). Zoon Pieter Egbert (Piet) werd hier geboren op 1 december 1916.

In 1936 verhuisde de familie naar een in hun opdracht gebouwd winkelpand aan de overkant van het kanaal. Hun manufacturenwinkel op bovenstaande ansichtkaart werd toen overgenomen door Jan Oosting, die hier een fietsenzaak in begon. Zoon Piet Nieuwland hielp waarschijnlijk al langere tijd mee in het bedrijf en nam – na het overlijden van zijn vader op 3 januari 1946 – de zaak over. Hij stond ingeschreven bij de Kamer van Koophandel als: ‘Manufacturenbedrijf in den ruimste zin’. Het bedrijf zat nog tot in de jaren zeventig in het pand ‘aan de overkant’, waar tegenwoordig een schoonheidssalon in is gevestigd.

Wilt u reageren op bovenstaande vervlogen tijden of heeft u zelf een foto voor deze rubriek: jbeen01@hetnet.nl