Hemd van het lijf met Jolanda Robben, de beste bibliothecaris van Nederland

STADSKANAAL - Medewerker Rie Strikken van de leukste krant in de regio vraagt elke week een inwoner van de Kanaalstreek en Westerwolde het hemd van het lijf.

In aflevering 56 is het de beurt aan Jolanda Robben uit Stadskanaal

Wanneer ben je geboren?

Op 23 oktober 1982. In Zandberg, of zoals ze daar zeggen: 'Op Zandbaarg'. Ik heb een oudere zus en broer en een jongere zus. Toen wij allemaal klein waren was onze moeder thuis voor ons. Ik was een jaar of tien, toen ze allerlei opleidingen in de zorg ging doen en in Parkheem in Stadskanaal aan het werk ging.

Veel verhuizen

Mijn vader was uitvoerder in de bouw. Heel bijzonder was, dat hij meerdere huizen voor het gezin heeft gebouwd. Toen ik twee jaar was verhuisden we naar Stadskanaal. We hebben aan de Sparrenhage, in de Borgenbuurt, Nieuw Buinen en Stuurboord gewoond. Voordeel van dat telkens weer verhuizen was, dat ik al jong leerde om rommel op te ruimen, dan ging zo’n verhuizing het gemakkelijkst. Ik vond het trouwens nooit een probleem, ik wist niet beter. Gelukkig bleven we wel steeds op dezelfde basisschool, de Hagenhofschool. Ik vond dat een hele fijne school.

Op het Comenius ging ik in eerste instantie naar HAVO/VWO, uiteindelijk heb ik HAVO-examen gedaan. In die tijd had ik een bijbaantje bij Super de Boer in Musselkanaal. Daar vond ik echt niks aan. Dus ik wist heel zeker dat ik dat niet wou. Maar ik wist niet zo goed wat ik wél wou. Nederlands studeren was een optie, ik hield heel erg van muziek, daar wou ik wel wat mee. Boeken en lezen vond ik ook erg leuk. Een vriendin van mijn moeder werkte in de bibliotheek. Zij attendeerde mij op een vakantiebaan daar. Op mijn negentiende kwam ik zodoende in de bibliotheek terecht. Heel snel had ik daar mijn draai gevonden en wist dat dit het was voor mij.

Ik ben in Groningen aan de Hanzeschool Informatiedienstverlening en -management gaan studeren. Voorheen was dat de Bibliotheek Academie.

Bibliotheek nieuwe stijl

De vierjarige opleiding heb ik in drie en een half jaar gedaan. Vanaf mijn negentiende was ik dus al invalkracht in Stadskanaal, in het derde jaar heb ik daar mijn stage-opdracht gedaan, in het vierde de afstudeeropdracht. De stage-opdracht luidde: hoe kun je een bibliotheek inrichten, wat is de visie? De visie moest terug te zien zijn in de inrichting. Voor die opdracht, het was 2005, ging ik bij negentien bibliotheken in heel Nederland kijken. Van Vlissingen tot Drachten, van Groningen tot Eindhoven, dat was echt fantastisch om te doen. We zaten volop in de transitie van een leeszaal waar boeken werden uitgeleend naar een maatschappelijk-educatieve bibliotheek.

Sinds 2015 is er de Bibliotheekwet. Daarin staan vijf kernfuncties: het ter beschikking stellen van kennis en informatie, het bieden van mogelijkheden tot ontwikkeling en educatie, het bevorderen van lezen en het laten kennismaken met literatuur, het organiseren van ontmoetingen en debat en het laten kennis maken met kunst en cultuur.

Een bibliotheek wordt steeds meer een ontmoetingsplaats. Bibliotheken worden steeds mooier! Eén van de nieuwste, in Tilburg, is gehuisvest in een oude NS-werkplaats, Leeuwarden zit in een voormalige gevangenis. De bibliotheek is een plek waar je lekker kunt zitten, mensen ontmoeten, meedoen en studeren.

Twee functies

Na mijn afstuderen kon ik in Stadskanaal blijven. Tussendoor heb ik nog korte tijd in Ter Apel gewerkt.

Op dit moment heb ik binnen Biblionet Groningen twee functies: adviseur Taal als Basis en domeinspecialist Leven Lang Leren. Ik hou me bezig met mediawijsheid en ontwikkel leesbevorderingsprogramma’s.

Vandaag is Jolanda in de bibliotheek van haar woonplaats Stadskanaal. Hier vindt het gesprek plaats.

Uw verslaggever was in geen tien jaar in een bibliotheek geweest, zij kijkt haar ogen uit in het prachtige, lichte pand met themahoekjes en heel veel ruimte en aandacht voor met name jonge kinderen.

Jolanda vervolgt:

"Voor de programma's die ik ontwikkel zorg ik dat ze neergezet worden, zodat de collega's in de Groningse bibliotheken ermee aan de slag kunnen.

Daarnaast werk ik sinds zeven jaar in Veendam. Daar organiseer ik activiteiten voor publiek van 0 tot 100.

Beste bibliothecaris

Vorig jaar werd ik 'Beste bibliothecaris van Nederland'. Tot op heden heb ik geen idee door wie en hoe ik genomineerd ben. Maar ik was er heel erg blij mee. In Veendam hadden we ervaring met 'verkiezingscampagne' voeren. Samen met Zwolle waren we begin 2018 op een gedeelde eerste plaats geëindigd als Beste Bibliotheek. Het publiek gaf uiteindelijk voor Zwolle de doorslag, waardoor wij tweede werden. Ik wist dus dat ik aan de slag moest met een mooi filmpje bijvoorbeeld. Daartoe heb ik de hulp van mijn familie ingeschakeld. Als single heb ik twee passies: mijn werk en mijn familie.

Met mijn zussen en vier nichtjes en neefjes hebben we gebrainstormd en het Team Jolanda gevormd. De kindjes hadden T-shirts met opdruk 'Team Jolanda', ze hebben geflyerd en we hebben een prachtig A-team achting promo filmpje gemaakt. Dat is op YouTube te zien. Het plezier spat er van af.

En … eerlijk is eerlijk… we hadden met de verkiezing van Veendam gezien hoe belangrijk de bijdrage van het publiek is. Na een oproep is er echt massaal gereageerd en op mij gestemd. Dat heeft zeker geholpen.

De finale was in Nijmegen, op 9 november. Dat was de verjaardag van mijn neefje, dus ik zei tegen mijn ouders dat ik wel alleen kon gaan. Daar was geen sprake van, natuurlijk gingen zij mee! Het was spannend tot het laatste moment. Van de drie finalisten werd ik eerste. De prijs was een mooi bronzen beeld, ik mag vijf columns schrijven in ons vakblad en ik zit in de jury voor de verkiezing van volgend jaar.

Uiteindelijk waren we toch nog weer bijtijds terug voor het feestje.

Innovatieve projecten

Mijn projecten 'Scoor een boek!' en 'De vakantie voorleestent' noemde de jury voorbeelden van innovatieve manieren om kinderen enthousiast te krijgen voor het lezen.

'Scoor een boek!' was een samenwerking met in eerste instantie voetballers van BV Veendam, later FC Groningen. Profvoetballers vertellen over hoe fijn lezen kan zijn. Dat is niet een voor de hand liggende combinatie, voetballers en lezen, maar voetballers vervullen een rolmodel, kinderen kijken tegen ze op. We zijn er in 2012 in Veendam bescheiden mee begonnen, volgens mijn motto 'denk groot, start klein'. Na het faillissement van de club zijn we doorgegaan met FC Groningen. Inmiddels heeft het navolging in de provincie en zelfs in het hele land gekregen.

Met de vakantie voorleestent trekken we in de vakantie de wijken in met een tent, waar, samen met de kinderopvang, wordt voorgelezen aan de allerkleinsten.

Documentairemaker Frans Bromet heeft mij een tijdje gevolgd en geïnterviewd bij de prijsuitreiking in Nijmegen. In de boekenweek wordt de vijfdelige serie over de bibliotheek uitgezonden op NPO2.

Als klap op de vuurpijl werd ik ook nog genomineerd voor 'Knoalster van het Jaar 2018', een initiatief van jullie Kanaalstreek redacteur Paul Abrahams. Het was een prachtige avond, goed georganiseerd samen met de gemeente. Ik gunde de titel van harte aan Ben Schomaker. Ik vond dat ik al genoeg eer had gehad voor 2018.

Weinig streektaal

Je wilt weten of we aandacht besteden aan 'meertmoand streektoalmoand'. Tja, hoe ouder ik word, hoe meer ik me ga interesseren voor de streektaal, dat wel. Maar wij zijn Nederlandstalig opgevoed, dus ik spreek het niet. Ik weet dat er in Westerwolde meer aandacht voor is. Hier hebben wij een thematafel met aandacht voor het Gronings. Ineke Hulsker weet daar meer van. Zij kan je dat laten zien. Dan ga ik er vandoor."

Ineke Hulsker toont de Groninger thematafel en Streekkamer, met pontificaal een door Marten Grupstra vervaardigd bronzen beeld van de bekende zoon van Stadskanaal, schrijver-journalist Simon van Wattum (1930 – 1995). Ze geeft een kleine rondleiding door 'haar' bibliotheek.

Ineke Hulsker: "Ik hoop dat het nieuwe meubilair volgens planning komt. Ik wil graag het resultaat nog zien. Dit jaar word ik 66 jaar. Na 48 jaar hier werken ga ik dan met pensioen. Ik zal het zeker missen: de 'walk and talk', het literair café, het Taalhuis. Er is tegenwoordig zoveel te doen in de bibliotheek."

Jolanda Robben laat in een appje later weten dat Ineke Hulsker de vriendin van haar moeder is, degene die haar als negentienjarige voor het bibliotheek vak warm gemaakt heeft.

Rie Strikken